Categorie: Partners

Waarom provincies onmisbaar zijn voor lopen

Posted on by Claudia Grannetia

Een wandelroute houdt niet op bij de gemeentegrens. Waarom zou loopbeleid dat wel doen? Onze partner Wandelnet publiceerde eind augustus een interessant artikel over de rol die provincies kunnen spelen bij het versterken van lopen. Van veilige oversteekplaatsen tot gemeentegrensoverschrijdende wandelroutes: juist op provinciaal niveau liggen kansen. En met de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2027 in aantocht is dit hét moment om daar aandacht voor te vragen.

Lopen in het verkiezingsprogramma

Op dit moment werken politieke partijen aan hun programma’s voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2027. Wandelnet heeft partijen daarom voorstellen gedaan om lopen daarin een stevige plek te geven. Want provincies gaan over veel onderwerpen die direct invloed hebben op de voetganger, van mobiliteit en leefomgeving tot recreatie en bereikbaarheid. Zeker voor kleinere gemeenten kan provinciale ondersteuning verschil maken, bijvoorbeeld met kennis, subsidies of praktische ondersteuning.

Utrecht geeft lopen een gelijkwaardige plek

Hoe dat eruit kan zien, laat de provincie Utrecht zien. Statenlid Erwin A. Kamp (D66) vertelt in het artikel dat lopen in het Utrechtse Coalitieakkoord 2023-2027 voor het eerst een gelijkwaardige positie heeft gekregen naast openbaar vervoer, auto en fiets. “Niet als recreatief bijproduct, maar als fundament van leefbaarheid”, zegt Kamp. Ook overleggen Provinciale Staten Utrecht minimaal één keer per jaar met partijen die zich met lopen en wandelen bezighouden.

Het huidige Utrechtse statenlid Erwin Kamp (D66) is voorstander van een grote rol van provincies als het gaat om lopen. In zijn fascinerende essay “Ik loop, dus ik ben!” ziet hij wandelen niet als een restcategorie van mobiliteit maar als een nieuwe manier van kijken. 

Kleine maatregelen, groot effect

Provincies kunnen bovendien helpen bij heel concrete ingrepen. Denk aan veilige oversteekplaatsen, subsidies voor boerenlandpaden of ondersteuning van veerponten die wandelverbindingen mogelijk maken. Dat is extra relevant omdat routes zich weinig aantrekken van bestuurlijke grenzen: een wandelroute loopt al snel door meerdere gemeenten. Juist een provincie kan dan verbindingen bewaken en partijen bij elkaar brengen.

Of het nu gaat om subsidies voor boerenlandpaden, die ik graag loop, of geld zodat mijn fijne veerponten varen: provincies zijn belangrijk. Provinciebesturen houden ons land leefbaar en zij mogen die rol veel luider en duidelijker nemen. Met geld en met prioriteit voor lopen.

Lopen als volwaardige mobiliteitsvorm: lees het volledige artikel van Wandelnet

Die provinciale rol sluit goed aan bij de ambitie van het Nationaal Masterplan Lopen: lopen positioneren als een volwaardige en vanzelfsprekende vorm van mobiliteit. Daarvoor zijn niet alleen goede plannen op straat- en wijkniveau nodig. Ook regionale verbindingen, kennisdeling en bestuurlijke samenwerking tellen mee. Het artikel van Wandelnet maakt concreet hoeveel provincies daarin kunnen betekenen. Lees het nu: Lees het volledige artikel ‘Provincies belangrijk voor de kracht van lopen’ op Wandelnet.

Breng beleid tot leven: Amsterdam laat mensen er doorheen lopen

Posted on by Merel Eijken

In het kader van het Jaar van de Voetganger is voor de gemeente Amsterdam een themawandeling over wandelbeleid ontwikkeld: een routekaart die deelnemers langs plekken in de stad leidt waar beleidsthema’s rond wandelen letterlijk zichtbaar worden op straat.

Wie de themawandeling loopt, hoort via audiofragmenten verschillende projectleiders vertellen over uiteenlopende thema’s waar de gemeente Amsterdam aan werkt. Denk bijvoorbeeld aan spelen veiligheid, gezondheid, klimaat, groen en ontmoeten.

Deze kaart – ontwikkeld door Femke Hulshof – is een mooi voorbeeld van hoe je beleid tot leven kunt brengen — of overdragen — door er letterlijk doorheen te lopen. Dat werkt op twee niveaus tegelijk. Inhoudelijk gaat het om wandelbeleid, maar ook de vorm zelf draagt bij aan de boodschap: terwijl je wandelend informatie krijgt, zie je de toepassing van dat beleid direct om je heen op straat. Beleid wordt zo geen abstracte tekst, maar een tastbare ervaring op ooghoogte.

Wat deze aanpak bovendien interessant maakt, is hoe breed inzetbaar de vorm is. Een themawandeling is volledig op maat te maken en daardoor geschikt voor uiteenlopende onderwerpen. Denk aan onboarding, waarbij nieuwe medewerkers al wandelend kennismaken met een organisatie of gebied, of gebiedsontwikkeling, waarbij bewoners en stakeholders letterlijk worden meegenomen door de plannen. Eigenlijk leent elk thema dat je zowel wilt overbrengen als concreet wilt maken in de fysieke omgeving zich voor deze werkvorm.

Voor beleidsmakers die met wandelen te maken hebben, biedt dit een aansprekend format om over na te denken: je eigen thema als wandelroute, waarbij deelnemers er letterlijk doorheen lopen — en het daardoor veel beter beklijft dan via een presentatie of document.

Bekijk de wandelkaart van Amsterdam.

Hofplein laat zien: ruimte voor lopen werkt, ook in een drukke stad

Hofplein Rotterdam - transitie
Posted on by Claudia Grannetia

Een interessante transitie in Rotterdam! Eén van de drukste plekken in de havenstad verandert van verkeersknooppunt naar groen stadsplein. Op het Hofplein 2.0 krijgt de auto een minder dominante rol, waardoor onder meer voetgangers meer mogelijkheden krijgen. Het project is nu halverwege en de ervaringen? Die laten zien dat het kan: de grote shift in de openbare ruimte naar actieve mobiliteit zonder dat de stad dichtslibt.

Van verkeersplein naar plek voor mensen

Jaren- en jarenlang was het plein een plek waar iedere dag vele duizenden auto’s je voorbijraasden. In 2025 viel het besluit om het gebied stap voor stap te transformeren in een groen én autoluw stadsplein. Een plein voor de gewone Rotterdammer die zich door de stad beweegt en in de openbare ruimte verblijft.

Minder auto’s, meer ruimte voor lopen

Eén van de belangrijkste aspecten van de metamorfose is ‘autoluwheid’. En dat betaalt zich nu al in de praktijk uit: waar eerder 44.000 auto’s zich door de wegen rondom het plein persten, zijn dat er nu nog maar 18.000. Meer dan een halvering! Tegelijkertijd blijft de binnenstad goed bereikbaar. Hiermee laat Rotterdam zien dat minder ruimte voor auto’s niet automatisch betekent dat een stad onbereikbaar wordt.

Een spannende stap blijkt haalbaar

Een grote verandering als deze brengt altijd vragen met zich mee. Kun je een druk verkeerspunt anders inrichten zonder dat er grote problemen ontstaan? De eerste ervaringen laten zien dat automobilisten zich snel hebben aangepast en dat de verkeershinder beperkt bleef. Inspirerend voor andere gemeenten!

Een voorbeeld voor andere steden

De metamorfose van het Hofplein krijgt op het moment positieve aandacht van steden binnen en buiten Nederland. Rotterdam laat zien hoe je midden in een druk stadscentrum ruimte kunt maken voor een andere balans: autoverkeer minder prio en meer aandacht voor lopen, fietsen, groen en verblijfskwaliteit.

Wat kunnen andere steden hiervan leren?

Het Hofplein laat zien dat grote veranderingen in de openbare ruimte mogelijk zijn, ook op drukke plekken in de stad. De Rotterdamse aanpak onderstreept het belang van een duidelijke visie, goede voorbereiding en het durven maken van keuzes. Zo ontstaat ruimte voor een stad waarin lopen en verblijven een vanzelfsprekend onderdeel zijn van het dagelijks leven

Meer informatie

Benieuwd naar de aanpak van Rotterdam en de ervaringen met de verandering van het Hofplein? Lees het volledige artikel van de gemeente Rotterdam: ‘De stad laat zien dat een Hofplein-operatie kan’.

Van ambitie naar uitvoering: Arnhem werkt aan een echte loopstad

Posted on by Claudia Grannetia

Hoe maak je van lopen een vanzelfsprekend onderdeel van stedelijk beleid? Arnhem geeft daar een concreet antwoord op met het nieuwe loopbeleid én een uitvoeringsagenda met 22 maatregelen, planning en budget. Daarmee kiest de stad nadrukkelijk voor een aanpak waarin lopen niet losstaat van andere opgaven, maar juist verbonden wordt aan gezondheid, openbare ruimte, bereikbaarheid en leefbaarheid.

Van mobiliteitsplan naar loopbeleid

De basis voor het Arnhemse loopbeleid werd gelegd in het Duurzaam Mobiliteitsplan. Daarna volgde een uitgebreid traject waarin verschillende beleidsvelden, organisaties en belangengroepen werden betrokken.

Annemieke Molster, bestuursadviseur mobiliteit bij de gemeente Arnhem, dacht na over wat de gemeente kan doen om van Arnhem een echte loopstad te maken: “1000 ideeën borrelen op, maar wat is het hardste nodig? Wat is de samenhang tussen alle maatregelen? Hoe wordt het een sterk verhaal dat doelen van allerlei verschillende beleidsvelden samenbrengt en tegelijk verankerd is in het vorig jaar vastgestelde Duurzaam Mobiliteitsplan?”

Juist die zoektocht naar samenhang maakt de Arnhemse aanpak interessant. Het loopbeleid raakt namelijk aan veel meer dan alleen mobiliteit. In het document worden ook gezondheid, klimaat, sociale cohesie, recreatie en toegankelijkheid expliciet genoemd. Die brede aanpak zie je ook terug in de partijen die betrokken waren bij de totstandkoming. Van Wandelnet tot het Arnhems Platform voor Chronisch zieken en Gehandicapten, van ondernemersorganisaties tot het sportbedrijf.

Een loopvriendelijke stad vraagt om detailniveau

Sterk aan het Arnhemse beleid is dat het niet blijft hangen in algemene ambities. Het document benoemt heel concreet waar voetgangers in de stad tegenaan lopen. Zo wordt beschreven dat grote wegen barrières vormen tussen buurten, dat goede oversteekplaatsen ontbreken en dat voetpaden regelmatig te smal zijn of worden geblokkeerd door obstakels. Ook sociale veiligheid wordt expliciet genoemd als reden waarom mensen soms liever niet lopen.

Een veelzeggende quote van een voetganger op het fietspad van station Arnhem Zuid richting werkgebied Gelderse Poort luidt: “Dan moet je eerst naar beneden en dan weer naar boven en dan een drukke weg oversteken en dan denk je: laat maar.” Juist dat soort dagelijkse ervaringen maken duidelijk waarom goed loopbeleid belangrijk is. Een wandelvriendelijke stad ontstaat niet vanzelf. Het zit vaak in relatief kleine ontwerpkeuzes die bepalen of lopen prettig, logisch en veilig voelt.

22 maatregelen met planning en budget

Om van visie naar uitvoering te komen, bevat de uitvoeringsagenda 22 acties, uitgewerkt langs 3 paden:

  • Pad 1: loopvriendelijke inrichting van de stad;
  • Pad 2: stimuleren van een loopcultuur;
  • Pad 3: lopende organisatie.

Sommige maatregelen bouwen voort op bestaand mobiliteitsbeleid, andere komen juist voort uit sport, recreatie of aangenomen moties.

Opvallend is hoeveel aandacht Arnhem besteedt aan kennisontwikkeling en monitoring. Arnhem wil onder meer voetgangers tellen op hoofdlooproutes, recreatieve wandelstromen monitoren en beter inzicht krijgen in valongevallen. Daarnaast werkt de gemeente aan een Arnhemse Ontwerpwijzer Beweegvriendelijke Openbare Ruimte. Die moet ontwerpers helpen om lopen en verblijf een logischere plek te geven in zowel bestaande wijken als nieuwe gebiedsontwikkelingen.

Arnhem laat zien hoe integraal loopbeleid eruitziet

Het Arnhemse loopbeleid sluit nadrukkelijk aan op landelijke ontwikkelingen zoals het Nationaal Masterplan Lopen en de City Deal Ruimte voor Lopen. De gemeente noemt lopen daarin niet alleen een vorm van mobiliteit, maar ook een manier om de stad gezonder, inclusiever en prettiger te maken.

Het volledige loopbeleid van Arnhem is hier te lezen.

Steeds meer gemeenten werken aan specifiek loopbeleid, maar Arnhem laat zien hoe je dat ook echt kunt verankeren in uitvoering, monitoring en ontwerp. Juist die stap van ambitie naar concrete maatregelen staat centraal in het Nationaal Masterplan Lopen. Niet alleen nadenken over lopen, maar het structureel meenemen in keuzes over openbare ruimte, mobiliteit en leefbaarheid.

Arnhem kiest voor lopen: Van veilige schoolzones tot weetings in het park

Posted on by Claudia Grannetia

Arnhem maakt serieus werk van lopen. Met het loopbeleid ‘Arnhem Loopstad’ zet de gemeente in op veilige routes, gezondere inwoners en een stad waar lopen steeds aantrekkelijker wordt.

Lopen als vanzelfsprekende keuze

Lopen is misschien wel de meest onderschatte vorm van mobiliteit. In Arnhem kijken ze daar anders naar. Daar wordt het niet alleen gezien als een manier om van A naar B te komen, maar ook als sleutel tot een gezondere en aantrekkelijkere stad.

Wethouder duurzame mobiliteit Nermina Kundić verwoordt het helder: “We zien graag dat meer inwoners korte afstanden lopend afleggen.” Die ambitie is concreet uitgewerkt in het Duurzaam Mobiliteitsplan. Daarmee krijgt lopen een structurele plek in beleid én in de praktijk.

Veilige routes als basis

Een wandelvriendelijke stad begint bij veilige en prettige routes. Zeker op plekken waar veel mensen samenkomen, zoals winkelgebieden en ov-knooppunten. “Mensen willen korte, veilige routes van en naar bushaltes en treinstations. Zijn die er niet, dan kiezen ze minder snel voor bus of trein”, legt Kundić uit. Daarmee benadrukt ze hoe sterk lopen verbonden is met het openbaar vervoer.

De gemeente investeert daarom in hoofdlooproutes: belangrijke verbindingen rond voorzieningen en drukke plekken. Ook komen er extra oversteekplaatsen en worden wachttijden bij verkeerslichten verkort. Het zijn relatief kleine ingrepen, maar ze maken een groot verschil in hoe mensen de stad ervaren.

Gezondheid als drijvende kracht

De focus op lopen hangt ook samen met gezondheid. Nederlanders zitten veel, soms tot wel 9 uur per dag. Meer lopen betekent simpelweg meer bewegen en dat heeft direct effect op hoe fit mensen zich voelen.

Daarom richt het beleid zich niet alleen op de inrichting van de openbare ruimte, maar ook op gedrag. Denk aan het stimuleren van lopen tijdens werk of in de vrije tijd, bijvoorbeeld door vaker korte afstanden te lopen.

Van schoolroutes tot weetings

Wat opvalt in Arnhem is de brede aanpak. Het beleid bevat meer dan 20 maatregelen die samen zorgen voor verandering in het dagelijks leven. Zo werken scholen samen met de gemeente aan een veilige schoolzone bij elke school. Hiermee wordt lopen bij kinderen gestimuleerd. Want “Als je dit als kind leert, neem je het mee voor de rest van je leven”, legt Kundić uit.

Ook werkgevers worden betrokken. Lunchwandelingen helpen om lange zitdagen te doorbreken. En een sprekend voorbeeld is de ‘weeting’: de meeting tijdens een wandeling. “Al wandelend ben je vaak creatiever, scherper en productiever,” zegt Kundić.

Arnhem als inspiratie voor andere steden

Arnhem laat zien hoe je lopen concreet maakt. Niet met abstracte ambities, maar met ingrepen die direct effect hebben op straatniveau én in het dagelijks leven van inwoners. Voorbeelden die andere gemeenten kunnen inspireren.

Binnen Ruimte voor Lopen zoeken we precies naar dit soort praktijkvoorbeelden die laten zien wat werkt en hoe je lopen een volwaardige plek geeft in beleid en ontwerp. Zoals ook centraal staat in het Nationaal Masterplan Lopen: lopen moet een vanzelfsprekende keuze worden. Arnhem zet daar duidelijke stappen in en laat zien hoe dat er in de praktijk uitziet.

Wandel Tijdens Je Werkdag 2026 groot succes

Wandel Tijdens Je Werkdag 2026
Posted on by Claudia Grannetia

“Wat een feest!” Afgelopen donderdag 2 april was Wandel Tijdens Je Werkdag 2026. De 10e editie; een waardig jubileum voor de dag die aandacht vraagt voor lopen op een plek waar je doordeweeks veel bent, namelijk je (thuis)kantoor. Samen met bijna 100 aanwezig vierden we in Utrecht het jubileum.

Erik Scherder: lopen goed voor het brein

Met een mooie warming-up van Erik Scherder die op inspirerende wijze wist te vertellen hoe lopen nieuwe verbindingen in je hersenen creëert. “Vol humor en leerzaam”, schrijft Frank Hart op LinkedIn.

Grootste werkwandeling ooit met 10.000 deelnemers

Genoeg redenen om vervolgens met z’n allen op pad te gaan tijdens de grootste werkwandeling ooit. Verspreid over Nederland trokken duizenden en duizenden werknemers eropuit voor een weeting, pauzewandeling of lopend telefoongesprek. Tijdens de wandeling vertelde muzikant Tim Knol vertelde hoe wandelen zijn leven positief veranderde.

“Meer dan 10.000 mensen lieten deze dag zien dat wandelen als werkvorm mogelijk is”, schrijft een ander op LinkedIn. Als Ruimte voor Lopen blijven we ons daarom ook buiten de Wandel Tijdens Je Werkdag inzetten om ruimte te maken voor de voetganger. Buiten, op papier, maar ook in het hoofd.

Een aantal interessante posts die we vandaag tegenkwamen op LinkedIn:















Lees ook het verslag van de dag op de website van organisator (en onze partner) Wandelnet: Ruim tienduizend werkgevers en werknemers wandelen vandaag tijdens hun werkdag.

Leidraad breedte van voetpaden maakt ruimte voor lopen concreet

Posted on by Claudia Grannetia

Hoe breed moet een voetpad zijn om écht prettig te kunnen lopen? Het lijkt een simpele vraag, maar in de praktijk blijkt het een van de meest bepalende factoren voor een wandelvriendelijke openbare ruimte. Met de nieuwe ‘Leidraad breedte van voetpaden’ brengt CROW hier meer duidelijkheid in. De publicatie bundelt bestaande richtlijnen, scherpt ze aan en maakt ze beter toepasbaar voor beleid en ontwerp. Daarmee helpt het gemeenten om ruimte voor lopen concreet te maken, tot op de meter nauwkeurig.

Van richtlijn naar straatniveau

De leidraad is bedoeld voor iedereen die werkt aan de inrichting van de openbare ruimte: van verkeerskundigen tot stedenbouwkundigen en beheerders. Het doel is helder: aanbevelingen voor voetpadbreedtes overzichtelijk maken én het belang ervan beter op de kaart zetten. Dat is hard nodig. Want hoewel er al langer richtlijnen bestaan, worden die nog niet overal toegepast. Tegelijk groeit de aandacht voor lopen in beleid en daarmee de behoefte aan concrete handvatten.

Die verbreding is precies wat deze leidraad sterk maakt. Het gaat niet alleen over ontwerp, maar ook over beheer, vergroening en de dagelijkse praktijk.

Lopen begint bij ruimte

Een belangrijk uitgangspunt in de leidraad is de vrije doorloopruimte. Dat is de ruimte die overblijft voor voetgangers als obstakels zoals lantaarnpalen, fietsen of groen worden meegerekend. Daarbij wordt rekening gehouden met verschillende typen voetgangers. Niet alleen de normvoetganger van 0,70 meter breed, maar ook mensen met een kinderwagen, boodschappentassen of een mobiliteitshulpmiddel.

Mensen hebben bovendien extra ruimte nodig om comfortabel te bewegen. Die tussenruimte van ongeveer 0,20 meter voorkomt dat je langs gevels schuurt of op de rand van de stoep loopt. Dit laat zien dat een voetpad niet alleen een doorgang is, maar ook een plek waar mensen elkaar ontmoeten, wachten of even stilstaan.

Vijf kwaliteitsniveaus voor voetpaden

De kern van de leidraad zit in vijf kwaliteitsniveaus voor voetpaden. Die maken het mogelijk om concreet te sturen op comfort en toegankelijkheid.

  • Niveau A+ (hoofdnetwerk extra kwaliteit): minimaal 3,60 meter vrije doorloopruimte. Ruimte voor intensief gebruik en verblijf.
  • Niveau A (hoofdnetwerk): minimaal 2,90 meter vrije doorloopruimte. Drie mensen kunnen naast elkaar lopen.
  • Niveau B (basisnetwerk): minimaal 2,00 meter vrije doorloopruimte. Twee voetgangers kunnen elkaar passeren.
  • Niveau C (ongewenst): 1,50 meter vrije doorloopruimte. Passeren wordt lastig en toegankelijkheid komt onder druk te staan.
  • Niveau D (ongewenst): minder dan 1,50 meter vrije doorloopruimte. Dit wordt gezien als onvoldoende en vaak ontoegankelijk.

Meer dan alleen een maatvoering

De leidraad laat zien dat breedte nooit los staat van context. Extra ruimte kan nodig zijn door drukte, het type gebruikers of het belang van een route. Denk aan winkelstraten, schoolomgevingen of routes naar stations.

Daarnaast raakt de discussie over voetpadbreedte direct aan andere opgaven. Vergroening bijvoorbeeld. Adviseur Verkeer Sander Korver zegt hierover: “Voor de vergroeningsopgave waar iedereen mee bezig is: haal niet zomaar een (deel van) een trottoir weg, maar kijk welke kwaliteit dit trottoir heeft en wat er nodig is om prettig te wandelen!”

Die oproep raakt de kern. De ruimte voor lopen staat vaak onder druk van andere ambities. Juist daarom helpt deze leidraad om het gesprek concreet te maken: hoeveel ruimte is minimaal nodig om prettig en toegankelijk te kunnen blijven lopen?

De publicatie Leidraad breedte van voetpaden is hier gratis te downloaden.

De Leidraad breedte van voetpaden laat zien hoe ambities uit het Nationaal Masterplan Lopen concreet worden in de praktijk. Het masterplan zet in op lopen als volwaardige vorm van actieve mobiliteit. Dat vraagt om duidelijke keuzes in ontwerp: voldoende ruimte om elkaar te passeren, logische looproutes en een openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is.

Door te werken met heldere kwaliteitsniveaus en minimale breedtes krijgen gemeenten een concreet instrument in handen om hun beleid echt wandelvriendelijk te maken. Zo groeit lopen van goede intentie naar vanzelfsprekend onderdeel van hoe we onze straten en steden inrichten.

CROW brengt publicatie ‘STOMP in de praktijk’ uit

Posted on by Emile.Oostenbrink@crow.nl

CROW heeft samen met deskundigen uit de praktijk een stappenplan ontwikkeld voor de inrichting van wegen, gebaseerd op het STOMP-principe. Dat principe stelt de duurzame mobiliteitsvormen voorop: eerst Stappen, dan Trappen, vervolgens Openbaar vervoer, MaaS en tot slot de Privéauto.

Veel overheden hebben inmiddels de STOMP-principes of vergelijkbare visies, in hun beleid vastgelegd, maar hebben wel vaak vragen over de praktische uitvoering. Hoe kom je bijvoorbeeld tot een loop- en fietsvriendelijkere inrichting van straten en gebieden met goede ov-ontsluiting? Hoe krijgt de menselijke maat een vanzelfsprekende plek in het ontwerpproces? En hoe kun je binnen een beperkte ruimte toch werken aan toekomstbestendige, gezonde en uitnodigende buurten?

Keuzes in schaarse ruimtes

De publicatie ‘STOMP in de praktijk’ ondersteunt ontwerpers, beleidsmakers en projectteams bij het maken van onderbouwde keuzes in vaak schaarse openbare ruimte. De publicatie laat zien hoe STOMP verschilt van de traditionele aanpak, welke afwegingen nodig zijn en welke inrichtingsprincipes richting geven aan duurzame gebiedsontwikkeling.

Het stappenplan geeft een uitwerking van mogelijke inrichtingsprincipes. Daarbij ligt de focus op wegvakken binnen de bebouwde kom, omdat de grote complexe inrichtingsvraagstukken zich vooral daar voordoen. Voor wegvakken is gekozen omdat die de grootste impact hebben op de ruimte. Kruispunten blijven in deze publicatie nog buiten beschouwing.

Verkeerskundig wensbeeld

In de praktijk spelen bij de inrichting van de openbare ruimte vele belangen en ruimteclaims een rol. Denk bijvoorbeeld aan verblijfsfuncties (spelen, ontmoeten), klimaatbestendigheid (groen, waterberging) of terrassen. Om de discussie goed te voeren is het van belang om vanuit elke discipline een wensbeeld te hebben met inzicht in de mogelijke speelruimte. Het stappenplan geeft het verkeerskundige inzicht en houdt waar nodig rekening met andere functies in de openbare ruimte.

De publicatie ‘STOMP in de praktijk – Stappenplan voor de inrichting van wegen’ is gratis te downloaden.

Pilot voor een voetgangersvriendelijk Wyck

Posted on by Claudia Grannetia

Sinds begin januari loopt in Wyck, in de gemeente Maastricht, een pilot die de wijk merkbaar verandert. Minder auto’s op specifieke momenten, meer ruimte en aandacht voor voetgangers. Het doel is helder: Wyck aangenamer en verkeersveiliger maken voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Niet door grote verbouwingen, maar door tijdelijke regels die de dagelijkse praktijk testen. Wat gebeurt er als je voetgangers letterlijk meer ruimte geeft in een druk stedelijk gebied?

De pilot Autoluw Wyck loopt 1 jaar. In die periode kijkt de gemeente of de nieuwe inrichting en regels bijdragen aan een voetgangersvriendelijker Wyck. Werkt het niet, dan wordt bijgestuurd. Werkt het wel, dan ligt voortzetting voor de hand.

Wat er concreet verandert

De kern van de pilot zit in de Wycker Brugstraat, een belangrijke straat tussen de Sint Servaasbrug en de Lage Barakken. Op vaste tijden is deze straat afgesloten voor auto’s en motoren. Dat geldt van maandag tot en met vrijdag van 18.00 uur tot 07.00 uur en van zaterdag 18.00 uur tot maandag 07.00 uur. Zondag is de straat dus de hele dag afgesloten voor gemotoriseerd verkeer.

Voor voetgangers betekent dit rust en overzicht. Minder rijdende en parkerende voertuigen zorgen voor meer ruimte om te lopen, over te steken en elkaar te ontmoeten. Fietsers en kleine voertuigen zonder kentekenplicht mogen de straat blijven gebruiken, en hulpdiensten houden altijd toegang.

Veilig oversteken als sleutel voor lopen

Een belangrijk aandachtspunt in de pilot zijn de kruisingen met de Rechtstraat, Wycker Grachtstraat en Lage Barakken. Juist hier steken veel mensen te voet over. Auto’s mogen deze kruisingen blijven gebruiken en daarom is extra aandacht voor veiligheid noodzakelijk.

Tijdens de pilot worden in deze zijstraten nieuwe oversteekplaatsen aangelegd. Dat klinkt eenvoudig, maar het effect is groot. Duidelijke, veilige oversteekplekken nodigen uit om te lopen en zorgen dat routes logisch blijven. Zo wordt Wyck stap voor stap voetgangersvriendelijker, zonder de wijk af te sluiten, en blijven dagelijkse looproutes logisch en veilig.

Laden en lossen anders georganiseerd

Naast rijden en parkeren verandert ook het laden en lossen in Wyck. Voor vrachtwagens boven 3.500 kilogram gelden vaste tijden in de ochtend. Buiten die tijden wordt gebruikgemaakt van een logistieke plek op het Hoogbrugplein, vanwaar goederen met onder andere rolcontainers verder de wijk in kunnen worden gebracht.

Voor bestelbusjes en kleinere voertuigen gelden vergelijkbare tijdvensters, met uitwijkmogelijkheden naar laad- en losplekken in zijstraten. Dit vermindert de drukte op momenten dat veel mensen te voet onderweg zijn. Voor voetgangers betekent dit minder conflicten met bevoorradend verkeer en een prettiger straatbeeld.

Meten is weten: data als basis

De pilot wordt zorgvuldig gevolgd met verkeerstellingen. Het bedrijf GRENSPAAL12 heeft de afgelopen twee jaar verkeerstellingen uitgevoerd naar de bewegingen van gemotoriseerd verkeer, fietsers en voetgangers. Ook tijdens de pilot zullen zij deze telling 2 keer uitvoeren.

GRENSPAAL12:
“Met objectieve data dragen we bij aan een zorgvuldige evaluatie van deze pilot. We kijken uit naar de volgende meetmomenten en zijn benieuwd naar de resultaten!”

Deze data zorgen ervoor dat het gesprek over ruimte voor lopen feitelijk kan worden gevoerd en keuzes beter kunnen worden onderbouwd.

Samen werken aan ruimte voor lopen

De pilot is samen met bewoners, ondernemers en organisaties ontwikkeld. Via werkgroepen, vragenlijsten en bijeenkomsten is kennis uit de wijk benut. Ook nu de pilot loopt, blijft de gemeente in gesprek om waar nodig bij te sturen.

Voor Ruimte voor Lopen laat deze pilot zien hoe lokale, tijdelijke maatregelen bijdragen aan grotere ambities. De gemeente Maastricht is partner van het Nationaal Masterplan Lopen en laat in Wyck zien hoe lopen als volwaardige vorm van mobiliteit concreet vorm krijgt. Niet op papier, maar op straat. Dat is precies waar ruimte voor lopen begint.

Van ambitie naar actie: Wandelnet vraagt om concrete ruimte voor lopen

Posted on by Claudia Grannetia

De Ontwerp-Nota Ruimte van de Rijksoverheid toont hoe de nationale ruimtelijke keuzes en richtingen voor Nederland eruit moeten gaan zien, op de korte én lange termijn. In het Ontwerp is aandacht voor meer ruimte voor lopen en wandelen. Maar worden deze ambities en visies ook voldoende vertaald naar concrete keuzes in de praktijk?

Wandelnet analyseerde de Ontwerp-Nota Ruimte en deed voorstellen om deze aan te scherpen. De kern van hun boodschap: zonder duidelijke acties en maatregelen blijven goede intenties te vrijblijvend.

Ambities concreter uitwerken

Lopen en wandelen worden op meerdere plekken genoemd, maar vooral op het niveau van ambities. Het belang van lopen wordt erkend, maar nog te weinig vertaald naar concrete doelen, uitvoeringsmaatregelen en financiering. Wandelnet roept op om per beleidsthema vast te leggen hoe lopen en wandelen structureel worden geborgd, zodat ambities ook daadwerkelijk landen in de ruimtelijke praktijk.

Lopen breder benaderen dan mobiliteit

In de Nota Ruimte komt lopen vooral terug binnen het thema mobiliteit, terwijl het ook bijdraagt aan gezondheid, leefbaarheid, woningbouw, recreatie en sociale samenhang. Die brede waarde vraagt om een benadering vanuit meerdere beleidsthema’s. Door lopen expliciet te verbinden aan deze thema’s wordt versnippering van loopbeleid voorkomen.

Wandelinfrastructuur structureel borgen

Volgens bestaande wetgeving en aangenomen moties heeft het Rijk een systeemverantwoordelijkheid voor het behoud van landelijke wandelroutes, zoals LAW’s en Streekpaden. In de Ontwerp-Nota Ruimte komt deze verantwoordelijkheid nog onvoldoende terug. Wandelnet pleit ervoor om expliciet vast te leggen dat landelijke wandelinfrastructuur behouden en beschermd moet worden, en dat ruimtelijke ontwikkelingen deze routes niet aantasten, maar juist versterken.

Meer ruimte voor wandelen dichtbij huis

Wandelen is de populairste vorm van actieve vrijetijdsbesteding in Nederland, maar dat zie je nog te weinig terug in de ruimtelijke inrichting. Er wordt gesproken over het beter verbinden van stad en land, maar wat dat betekent voor mensen in hun dagelijkse leefomgeving blijft vaag. Wandelnet roept op om als doel te stellen dat iedere Nederlander voldoende wandelmogelijkheden heeft in de directe woonomgeving, en dit uit te werken in concrete maatregelen.

Nabijheid en bereikbaarheid leidend maken

Principes als de 15-minuten-stad en STOMP worden genoemd, maar vooral als streven. Juist deze principes zorgen in de praktijk voor wandelvriendelijke, groene en sociale leefomgevingen. Wandelnet pleit ervoor om nabijheid en bereikbaarheid als concreet doel te formuleren en bij ruimtelijke inrichting structureel vanuit deze principes te redeneren.

Lopen, OV en gezondheid beter verbinden

Ongeveer 80 procent van de verplaatsingen tot 500 meter is te voet. Toch zijn looproutes naar haltes en stations niet altijd veilig of comfortabel. Wandelnet vraagt om lopen expliciet te zien als onderdeel van het OV-systeem. Ook de gezondheidswinst van lopen verdient meer aandacht, bijvoorbeeld door te sturen op 7.000 tot 10.000 stappen per dag als ruimtelijke ambitie.

Samenwerken aan uitvoering

Tot slot benadrukt Wandelnet het belang van samenwerking. Door maatschappelijke organisaties met praktijkkennis actief te betrekken bij de uitwerking van de Nota Ruimte, blijven plannen uitvoerbaar en effectief. Dat is essentieel om lopen een vanzelfsprekend onderdeel te maken van een wandelvriendelijke leefomgeving, in lijn met het Nationaal Masterplan Lopen.

Bron: Wandelnet: Wandelnet roept op tot concrete acties en maatregelen in de Nota Ruimte

Wandelaars met een beperking ervaren belemmeringen in de openbare ruimte

wandelaars met een beperking ervaren veel hindernissen - man in rolstoel die aankomt bij een trap.
Posted on by Claudia Grannetia

Wandelen in de openbare ruimte gaat voor mensen met een beperking nog niet zonder problemen. Zij komen nog verschillende obstakels tegen. Gemeenten worstelen met de opgave om de openbare ruimte toegankelijker te maken. Dit blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut onder mensen met een beperking en gemeenteambtenaren.

Wandelaars met een beperking beoordelen de toegankelijkheid van de openbare ruimte gemiddeld met een score van 3,1 (op schaal van 1 tot 5). Onder wandelen valt in dit onderzoek ook bijvoorbeeld rijden met een rolstoel.

Zelfstandig wandelen is belangrijk, maar niet altijd mogelijk

De meeste wandelaars vinden het belangrijk om zelfstandig te kunnen wandelen. Maar dit lukt hen niet altijd, ook niet met hulpmiddelen. Dit heeft onder andere te maken met belemmeringen in de openbare ruimte.

Geblokkeerde stoepen en te weinig voorzieningen

De grootste obstakels voor wandelaars met een beperking zijn:

  • verkeerd geparkeerde voertuigen;
  • horecaterrassen;
  • smalle of slechte stoepen;
  • te weinig bankjes en toegankelijke toiletten langs wandelroutes.

Concreet beleid is nodig, maar samenwerking ontbreekt vaak nog

48% van de gemeenten heeft concrete beleidsdoelen over de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Gemeenten nemen maatregelen zoals zorgen voor obstakelvrije routes, bankjes en toegankelijke sportplekken. De gemeente toegankelijk maken voor mensen met een beperking vraagt actie vanuit het sociaal én het ruimtelijk domein. Die samenwerking ontbreekt vaak nog.

Onderzoek onder wandelaars met een beperking en ambtenaren

Voor dit onderzoek hebben 51 wandelaars met een beperking een vragenlijst ingevuld. Zeven van hen namen ook deel aan een focusgroep. Daarnaast vulden 125 ambtenaren van gemeenten een andere vragenlijst in. Ambtenaren van vijf gemeenten namen ook deel aan een focusgroep.

Lees het rapport ‘Onbeperkt wandelen’.
Neem voor vragen over dit onderzoek contact op met Mulier Instituut via: r.rauws@mulierinstituut.nl.

Magazine LOPEN is weer uit!

Posted on by Merel Eijken

De nieuwste editie van het magazine LOPEN is weer uit. Tijdens het Nationale Voetgangerscongres in Amersfoort reikte Martine de Vaan (Ruimte voor Lopen) de nieuwste exemplaren uit aan burgemeester Floor Vermeulen (Wageningen), gedeputeerde André van Schie (provincie Utrecht), wethouder Cilia Daemen (Wageningen) en wethouder Tyas Bijlholt (Amersfoort).

Deze editie staat weer boordevol praktijkervaringen en handreikingen om lopen voor iedereen vanzelfsprekend te maken. Het magazine kun je online lezen. Liever een gedrukt exemplaar? Mail dan naar info@ruimtevoorlopen.nl

In dit nummer lees je onder andere:

  • Hoe lopen in Amersfoort een centrale plek in het mobiliteitsbeleid krijgt, wat goed is voor gezondheid, leefbaarheid én bereikbaarheid.
  • De inzet van de provincie Utrecht en andere betrokken partijen om meer groen te combineren met woningbouw via het Pact Groen Groeit Mee.
  • Een terugblik op een jaar Nationaal Masterplan Lopen, dat symbolisch werd gelanceerd met het uitrollen van een rode loper.
  • De stand van zaken rondom voetgangersnetwerken: steeds meer gemeenten werken actief aan veilige en aantrekkelijke netwerken, elk met hun eigen aanpak.
>