De Ontwerp-Nota Ruimte van de Rijksoverheid toont hoe de nationale ruimtelijke keuzes en richtingen voor Nederland eruit moeten gaan zien, op de korte én lange termijn. In het Ontwerp is aandacht voor meer ruimte voor lopen en wandelen. Maar worden deze ambities en visies ook voldoende vertaald naar concrete keuzes in de praktijk?
Wandelnet analyseerde de Ontwerp-Nota Ruimte en deed voorstellen om deze aan te scherpen. De kern van hun boodschap: zonder duidelijke acties en maatregelen blijven goede intenties te vrijblijvend.
Ambities concreter uitwerken
Lopen en wandelen worden op meerdere plekken genoemd, maar vooral op het niveau van ambities. Het belang van lopen wordt erkend, maar nog te weinig vertaald naar concrete doelen, uitvoeringsmaatregelen en financiering. Wandelnet roept op om per beleidsthema vast te leggen hoe lopen en wandelen structureel worden geborgd, zodat ambities ook daadwerkelijk landen in de ruimtelijke praktijk.
Lopen breder benaderen dan mobiliteit
In de Nota Ruimte komt lopen vooral terug binnen het thema mobiliteit, terwijl het ook bijdraagt aan gezondheid, leefbaarheid, woningbouw, recreatie en sociale samenhang. Die brede waarde vraagt om een benadering vanuit meerdere beleidsthema’s. Door lopen expliciet te verbinden aan deze thema’s wordt versnippering van loopbeleid voorkomen.
Wandelinfrastructuur structureel borgen
Volgens bestaande wetgeving en aangenomen moties heeft het Rijk een systeemverantwoordelijkheid voor het behoud van landelijke wandelroutes, zoals LAW’s en Streekpaden. In de Ontwerp-Nota Ruimte komt deze verantwoordelijkheid nog onvoldoende terug. Wandelnet pleit ervoor om expliciet vast te leggen dat landelijke wandelinfrastructuur behouden en beschermd moet worden, en dat ruimtelijke ontwikkelingen deze routes niet aantasten, maar juist versterken.
Meer ruimte voor wandelen dichtbij huis
Wandelen is de populairste vorm van actieve vrijetijdsbesteding in Nederland, maar dat zie je nog te weinig terug in de ruimtelijke inrichting. Er wordt gesproken over het beter verbinden van stad en land, maar wat dat betekent voor mensen in hun dagelijkse leefomgeving blijft vaag. Wandelnet roept op om als doel te stellen dat iedere Nederlander voldoende wandelmogelijkheden heeft in de directe woonomgeving, en dit uit te werken in concrete maatregelen.
Nabijheid en bereikbaarheid leidend maken
Principes als de 15-minuten-stad en STOMP worden genoemd, maar vooral als streven. Juist deze principes zorgen in de praktijk voor wandelvriendelijke, groene en sociale leefomgevingen. Wandelnet pleit ervoor om nabijheid en bereikbaarheid als concreet doel te formuleren en bij ruimtelijke inrichting structureel vanuit deze principes te redeneren.
Lopen, OV en gezondheid beter verbinden
Ongeveer 80 procent van de verplaatsingen tot 500 meter is te voet. Toch zijn looproutes naar haltes en stations niet altijd veilig of comfortabel. Wandelnet vraagt om lopen expliciet te zien als onderdeel van het OV-systeem. Ook de gezondheidswinst van lopen verdient meer aandacht, bijvoorbeeld door te sturen op 7.000 tot 10.000 stappen per dag als ruimtelijke ambitie.
Samenwerken aan uitvoering
Tot slot benadrukt Wandelnet het belang van samenwerking. Door maatschappelijke organisaties met praktijkkennis actief te betrekken bij de uitwerking van de Nota Ruimte, blijven plannen uitvoerbaar en effectief. Dat is essentieel om lopen een vanzelfsprekend onderdeel te maken van een wandelvriendelijke leefomgeving, in lijn met het Nationaal Masterplan Lopen.
Bron: Wandelnet: Wandelnet roept op tot concrete acties en maatregelen in de Nota Ruimte
