In dit rapport wordt een stappenplan beschreven waarmee vooraf bepaald kan worden waar de belangrijkste looproutes liggen. Op deze routes moet vervolgens ruimte gereserveerd worden voor de voetgangers op het trottoir. Op deze manier wordt voorkomen dat voetgangers het ondergeschoven kindje worden bij het verdelen van ruimte in de stad. Bij de maatvoering van trottoirs wordt rekening gehouden met de verschillende dimensies. Zo wordt een vrije doorloopruimte bepaald, naast een ruimte voor obstakels en een frontale zone. Aangegeven wordt welke maatvoering gewenst is bij het basisnet en het hoofdnet voor voetgangers. Deze afmetingen zijn gebaseerd op bestaande maatvoeringen uit diverse steden wereldwijd. De vrije doorloopruimte is per definitie vrij van obstakels en zorgt voor een stroomfunctie op trottoirs. Een aparte ruimte voor obstakels wordt gebruikt voor straatmeubilair en groen om de looproute aantrekkelijker te maken. Obstakels zoals geparkeerde fietsen worden toegestaan zolang de vrije doorloopruimte gewaarborgd blijft.
Het doel van dit onderzoek is om nieuwe inzichten te verkrijgen in het ontwerpen met het Shared Space principe, om zo de positie van de voetganger te waarborgen en hiermee de (gevoelsmatige) problemen weg te nemen. Om deze doelstelling te behalen is de volgende onderzoeksvraag geformuleerd: Welke kenmerken zijn van belang voor een veilige, toegankelijke en aantrekkelijke Shared Space inrichting voor voetgangers en zorgen ervoor dat de positie van de voetganger kan worden gewaarborgd? Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen verblijven en verplaatsen door de voetganger.
Met dit onderzoek zijn aanbevelingen gedaan om de positie van de voetganger in Shared Space gebieden te waarborgen. Deze aanbevelingen kunnen worden gebruikt bij herinrichtingsprojecten waarbij het Shared Space principe wordt toegepast. Met dit onderzoek is tevens aangetoond dat de voetganger en Shared Space in een combinatie zeker mogelijk zijn, maar dat dit op een juiste manier moet worden toegepast.
Deze masterscriptie betreft een onderzoek naar de inclusieve mobiliteit in voetgangersgebieden: beschrijven en evalueren van inclusieve voetgangersgebieden in Oslo, Noorwegen en Nijmegen, Nederland. Dit onderzoek geeft meer inzicht in de definitie van inclusieve voetgangersgebieden en factoren die de mate van inclusiviteit beïnvloeden. Om dit te onderzoeken werden vragen met betrekking tot inclusiviteit; “van wat”, “voor wie”, “door wie” en “hoeveel” bestudeerd. Het onderzoek is gericht op een beter begrip van de definitie en beoordeling van inclusieve voetgangersgebieden.
Een uitleg van een onderzoek van Decisio naar de financiële voordelen van werknemers die lopen naar het werk vanuit het perspectief van de werkgever. Het onderzoek heeft een cijfermatige onderbouwing van de voordelen van lopende werknemers uitgewerkt en komt tot de conclusie dat werkgevers en werknemers baat hebben bij het lopen naar werk.
CROW heeft een rapport uitgebracht over de effecten van investeren in lopen. De literatuurverkenning is uitgevoerd door economisch onderzoeksbureau Decisio en Molster Stedenbouw. De belangrijkste conclusie is dat over vrijwel alle baten voldoende kennis beschikbaar is om te kunnen stellen dat investeren in lopen loont. Meer lopen kan een waarde hebben voor individuen, bedrijven, een overheid of de maatschappij als geheel. Investeringen in voetgangersvoorzieningen hebben per saldo een positieve kosten-baten verhouding, oplopend tot een ratio van 37,6. Dit is aanzienlijk hoger dan bij andere modaliteiten. Wat ook opvalt is dat de baten zeer divers zijn en kunnen bijdragen aan het bereiken van doelen in meerdere beleidsvelden.
De Ontwerpwijzer voetgangers is hèt handboek voor iedere professional die werkt aan een toegankelijke, veilige en aantrekkelijke omgeving voor voetgangers. De ontwerpwijzer biedt de kennis die nodig is bij het maken van voetgangersbeleid, het vaststellen van het voetgangersnetwerk, het ontwerpen van voetgangersvriendelijke infrastructuur en het beheer en onderhoud ervan.
De Ontwerpwijzer voetgangers is beschikbaar als onderdeel van de Kennismodule Voetgangers in de Online kennisbank van CROW. Hij is ook als boek te bestellen via de website van CROW.
Lees meer over de Ontwerpwijzer in LOPEN
Hillie Talens is projectleider bij het CROW voor de Ontwerpwijzer Voetganger. In oktober 2023 ging zij in gesprek met het magazine LOPEN. ‘Met de ontwerpwijzer in de hand kunnen mensen uit verschillende sectoren met elkaar in gesprek komen over voetgangersbeleid en -voorzieningen’.
Deze Handreiking voetgangersnetwerk biedt de kennis die kan helpen bij het vaststellen van een voetgangersnetwerk en het toetsen van dat netwerk aan de huidige situatie. De handreiking bestaat uit 2 delen: een stappenplan om te komen tot een goed voetgangersnetwerk, gebaseerd op de Ontwerpwijzer voetgangers, en een overzicht van alle beschikbare hulpmiddelen bij die stappen. Dit netwerk bestaat uit een basisnetwerk, een hoofdnetwerk en een groen, ontspannen netwerk. De publicatie is samengesteld door Goudappel in opdracht van het Platform Ruimte voor Lopen en CROW. Dit is een van de publicaties die is gemaakt in het kader van het Versnellingsplan van het platform uit 2022.
Lees meer over de handreiking in Magazine LOPEN
Annemieke Molster( Molster Stedenbouw) en Dennis van Sluijs (Goudappel) leggen in het Magazine uit waarom voetgangersnetwerken zo belangrijk zijn en hoe de Handreiking hierbij kan helpen.
Voetgangersdeskunigde Dennis van Sluijs werd ook in magazine LOPEN #2 geinterviewd over zijn visie op de 15 minutenstad: ‘De ene stad zet in op 10 minuten, de andere op 15 minuten. Dan zijn er in de uitwerking natuurlijk verschillen, maar het werkt allebei naar hetzelfde ambitieuze doel. Het gaat in de praktijk telkens om hetzelfde principe, om de nabijheid van bestemmingen”, vertelt hij.
In opdracht van het Platform Ruimte voor Lopen en CROW heeft RHDHV deze publicatie gemaakt met daarin een overzicht van de juridische instrumenten die gemeenten hebben om de openbare ruimte loopvriendelijk te krijgen en te houden. Het gaat daarbij om instrumenten in het kader van de Omgevingswet, de verkeerswetgeving en om privaatrechtelijke instrumenten. Beschreven wordt welke instrumenten in de praktijk worden ingezet, hoe ze worden ingezet en wat de ervaringen zijn. Ook zijn enkele praktijkvoorbeelden opgenomen en worden een aantal aanbevelingen voor gemeenten gedaan. Dit is een van de publicaties die is gemaakt in het kader van het Versnellingsplan van Ruimte voor Lopen uit 2022.
Wil je meer ruimte maken voor lopen? In je gemeente, provincie of in je eigen buurt? Actief aan de slag met loopbeleid? Kijk dan eens in de Toolbox Loopbeleid, een digitaal hulpmiddel speciaal voor beleidsadviseurs van gemeenten en provincies en iedereen die de voetganger een stap verder wil brengen.
De Toolbox Loopbeleid helpt je op weg om tot een effectief loopbeleid te komen. Het leidt je door de verschillende onderdelen die aan bod kunnen komen: visie, doel, doelgroep, data, monitoring en evaluatie, maatregelen, organisatie en bekostiging. Het biedt ook een stappenplan: hoe betrek je de juiste mensen, zet je het op de politieke agenda, maak je slim gebruik van data en regel je de financiering.
Ook geeft de toolbox inzicht in de voordelen van lopen en loopbeleid. Lopen is natuurlijk gezond, maar het draagt ook bij aan andere beleidsterreinen als bijvoorbeeld mobiliteit, openbare ruimte, duurzaamheid en lokale economie. En wie op zoek is naar goede voorbeelden van loopbeleid, komt de toolbox ook van pas. Hier vind je voorbeelden van goed loopbeleid uit binnen- en buitenland.
Voor de Toolbox Loopbeleid is ook een handige factsheet gemaakt.
Lees ook: Lopen krijgt een plek in de gemeentelijke organisatie
Hoe vullen gemeenten hun lokale voetgangersbeleid in? Horen lopers bij iedereen en dus bij niemand? Magazine LOPEN maakte een rondgang onder beleidsadviseurs uit Nijmegen, Groningen en Rotterdam.
‘Als we willen dat voetgangers een vanzelfsprekend onderdeel worden van stadsplanning, dan moeten we beginnen met het goed opleiden van studenten.’ Dat stelt Ineke Spapé, die samen met Sandra Schuit voor de City Deal Ruimte voor Lopen onderzoek doet naar het lopen in het hoger onderwijs. Spapé: ‘Zo zorg je voor een goede basis van professionals die er met passie aandacht aan besteden.’
De tool helpt om de potentie van lopen te verzilveren. Om de bijdragen aan verschillende beleids- en maatschappelijke doelen te realiseren. Denk aan de vergroeningsopgave, klimaatadaptatie (= omgaan met klimaatverandering), het welzijn van de mensen, het economische klimaat en meer ruimte voor recreatie en verblijven. Kortom, alle doelen waaraan lopen bijdraagt.
Hoe werkt de looptool?
De tool geeft inzicht in beloopbaarheid en doet suggesties voor verbeteringen van hoogwaardige looproutes. Hiervoor dien je als gebruiker 30 meerkeuzevragen te beantwoorden. Op basis waarvan de app een score voor de wandelvriendelijkheid berekent. Dit wordt gedaan op basis van 5 indicatoren uit de voetgangersbehoeftepiramide:
Sinds enkele jaren neemt de aandacht toe voor wandelen, of ‘lopen’. Vooral het initiatief ‘ruimte voor lopen’ is sinds 2019/2020 een aanjager geweest om meer aandacht aan voetgangers te geven in ruimtelijke ontwikkelingen.
Maar de aandacht ligt vooralsnog wel op ‘utilitair’ lopen, in een stedelijke context. Dat is niet onterecht; het grootste deel van wandelbewegingen is utilitair. De stap naar het ‘recreatieve’ lopen, in zowel stad als landschap, is een wenselijke verbreding. Er is geen vorm van bewegen waarbij utilitair en recreatief, binnen en buiten de stad, zo sterk vervlochten zijn als bij lopen. Juist dat maakt lopen zo’n veelzijdige en waardevolle beweging.
In dit onderzoek/deze toepassing staat het recreatieve lopen centraal. Ook deze vorm van lopen geniet steeds meer aandacht, zowel gestuwd door feitelijke toenames als een vernieuwde bewustwording en waardering.
