Goede bereikbaarheid is cruciaal voor het functioneren van onze samenleving. Of het nu gaat om kantoren, woningen, scholen, ziekenhuizen of bedrijventerreinen. Maar hoe breng je die bereikbaarheid in kaart? Movares ontwikkelden een model dat snel en overzichtelijk de multimodale bereikbaarheid laat zien van elke plek in Nederland: de Movares Verbindingswijzer.
Snelwerkende analysetool Dit bereikbaarheidsmodel maakt gebruik van ‘open data’, zoals openbaar vervoersdata (zogeheten GTFS-bundels) en data van het Nationale Dataportaal Wegverkeer. Door deze data op een innovatieve manier te combineren, kan met de Verbindingswijzer vanaf elk willekeurig punt in Nederland worden bepaald binnen welke tijd je op de plaats van bestemming bent. Dit gaat een stuk sneller dan met een traditioneel vervoermodel en geldt voor alle vormen van verplaatsing: te voet, per fiets, auto of openbaar vervoer of met combinaties hiervan.
Alle resultaten worden heel overzichtelijk in beeld gebracht. Door hier vervolgens sociaaleconomische gegevens aan toe te voegen, ontstaat ook inzicht in ‘de kansen voor mensen’. Hoeveel arbeidsplaatsen zijn er binnen een x aantal minuten reizen, of hoeveel onderwijslocaties? Met de Verbindingswijzer kunnen ook dit soort analyses worden gemaakt.
Verbindingswijzer in Magazine LOPEN
Parijs introduceerde het concept van de 15-minutenstad. Utrecht deed er een schepje bovenop, en was de eerste stad in Nederland die de ambitie uitsprak om een 10-minutenstad te willen worden. Maar wat houdt het concept nu precies in? Hebben we het over fiets- of loopafstand, en welke basisvoorzieningen zijn in de gegeven tijd te bereiken? Marco Duijnisveld en Wietse te Morsche van Movares helpen gemeenten om meer inzicht te krijgen in de loop- en fietsafstanden. Op weg naar een 15-minutenstad die aansluit bij het karakter van de gemeente.
Het mobiliteitsplan van de gemeente Utrecht voor 2040 uit het jaar 2021. De voetganger en het faciliteren van lopen komt hier veelvuldig in terug. Dit plan is een strategisch van aart en geeft een stip op de horizon om naar toe te gaan richting 2040. Veelvuldig komt de eerst prioriteit van modaliteit, in lijn met het STOMP principe, op de voetganger te liggen. Dit plan kan als inspiratie worden gebruikt voor soortgelijke plannen in andere regio’s.
Lees meer: Loopbeleid op stoom
Steeds meer gemeenten en provincies werken aan loopbeleid. Voor het magazine LOPEN namen we een kijkje bij drie partners van het Platform Ruimte voor Lopen – de gemeente Eindhoven, de gemeente Utrecht en de provincie Groningen – om zo te horen hoe zij loopbeleid tot stand brengen en verankeren.
Guus van den Akker heeft als betrokken Maastrichtenaar zijn stad onderzocht op loopvriendelijkheid. Hij heeft hiervan op zeer lezenswaardige wijze een persoonlijk verslag gedaan in deze publicatie. Met veel treffende foto’s en een link naar een plattegrond met knelpunten die kunnen worden aangeklikt.
Bij het ontwerpen en de (her)inrichting van de openbare ruimte komen steeds meer opgaven kijken. Het moet klimaatadaptief, toegankelijk, natuurinclusief en het liefst ook nog een beetje aantrekkelijk. Dat de openbare ruimte er vooral is om ons, de mensen, een fijn en veilig gevoel te geven wordt soms wel eens vergeten. Humankind ontwikkelde de Goede Publieke Ruimte Analyse, waarmee inzicht wordt verkregen in de kwaliteit van de openbare ruimte waarin de mens centraal staat.
Goede Publieke Ruimte Analyse in Magazine LOPEN
“Een goede publieke ruimte nodigt uit tot lopen”, stellen Lior Steinberg en Jorn Wemmenhove van het bureau voor stedelijke verandering Humankind in Magazine LOPEN. Maar hoe weet je hoe goed je pleinen, parken en straten zijn ingericht, hoe inwoners er gebruik van maken én hoe je ze kunt verbeteren?
Voor de City Deal Ruimte voor Lopen deed Humankind een pilot met de Goede Publieke Ruimte Analyse (GPRA). Daarbij onderzocht het bureau uiteenlopende plekken in Rotterdam, Den Haag, Groningen en Nijmegen. Het welzijn van inwoners staat daarbij centraal.
Voetgangers zijn vluchtig als vlinders – je weet nooit waar ze vandaan komen of waar ze heen gaan. Je wilt dat wel weten om beleid te kunnen maken. Om looproutes te verbeteren, een loopnetwerk te ontwikkelen en de wandelaars – wij allemaal – te ondersteunen. Gelukkig zijn er vele manieren om informatie te verzamelen. Van het ‘ouderwets’ tellen en schouwen tot het subtiel wegen van tientallen indicatoren. Disclaimer: je kunt helemaal losgaan op het verzamelen van data, maar vergeet nooit eerst de hamvraag te stellen: wat wil ik weten.
Met deze publicatie geeft CROW inzicht in het beleid van gemeenten met betrekking tot het toepassen van zebrapaden. Ook zijn de diverse aanbevelingen tegen het licht gehouden en is verkend welke kennis er is over de veiligheid van zebrapaden. De publicatie beoogt meer eenduidigheid te brengen in de toepassing van zebra’s in Nederland. Er worden voor wegvakken en verschillende typen kruispunten aanbevelingen gedaan voor de toepassing van zebrapaden en voor de inrichting ervan.
Op veel plaatsen maken fietsers en voetgangers gemengd gebruik van dezelfde ruimte. Vaak is dat in winkelgebieden maar ook in bijvoorbeeld parken. Maar kan dat mengen wel zonder dat de veiligheid en het comfort voor beide groepen in het geding komt?
In deze publicatie staan voorlopige aanbevelingen voor het maken van de keuze of mengen van fietsers en voetgangers in een situatie wel of niet een optie is. De aanbevelingen kunnen worden gebruikt bij het maken van de keuze of mengen van fietsers en voetgangers verantwoord is en voor welke mengvorm het beste gekozen kan worden. Maar uiteraard blijft het gezonde verstand altijd nodig. Het betreft een eerste versie. Dat wil zeggen dat de inhoud, waaronder het gepresenteerde stappenplan, gebaseerd is op de nu beschikbare inzichten. Ze worden de komende tijd in de praktijk getoetst en kunnen waar nodig worden bijgesteld. We roepen iedereen dan ook op suggesties voor verbeteringen door te geven. Stuur een email aan emile.oostenbrink@crow.nl.
De Verkenning Woonerven 2.0 van CROW geeft inzicht in wanneer woonerven het beste kunnen worden toegepast en welke inrichtingseisen daar bij horen. Gemeenten passen het woonerfprincipe nog maar weinig toe, terwijl het concept nog altijd een goede optie is. Onderdeel van de verkenning is een afwegingskader voor de vraag wanneer in een woonstraat het mengen van rijdend verkeer met voetgangers en verblijven mogelijk en gewenst is. Het uitgangspunt is dat alle voordeuren voor alle voetgangers veilig bereikbaar moeten zijn. Een maximum snelheid van 15 km/uur is dan aan te bevelen. Als dat niet kan worden altijd voetpaden aanbevolen.
Hoe kan meer ruimte voor lopen bijdragen aan de leefbaarheid van De Binckhorst nu de wijk langzaam transformeert van industrieterrein naar een woon- en werkgebied? De City Deal Ruimte voor Lopen boog zich over de uitdagingen die in deze wijk liggen voor voetgangers en verwoordt dit in een advies. “De Binckhorst heeft echt potentie om iets heel moois te worden. Daarvoor moet er nog heel wat gebeuren.”
Transformatie Het Haagse industrieterrein De Binckhorst gaat de komende jaren veranderen van een industrieterrein naar een aantrekkelijk woon- en werkgebied. Het ligt gunstig, vlakbij het centrum, de snelweg en het spoor. Ook al neemt het aantal bewoners snel toe, het gebied ziet er nog echt uit als een bedrijventerrein. Met grote hekken en een versteende openbare ruimte. Het ontbreekt aan groen en er is nauwelijks ruimte om prettig te lopen.
De City Deal Ruimte voor Lopen heeft zijn kennis en ervaring ingezet voor dit advies over de Binckhorst. Dit in de overtuiging dat ruimte voor de voetganger bijdraagt aan het doel om de wijk te transformeren naar een gebied om prettig te wonen en te wandelen.
Het advies biedt de gemeente Den Haag praktische aanbevelingen om die wijk gezond, sociaal en leefbaar te maken.
De CROW-publicatie Toepassen STOMP van januari 2022, waarin de casussen stationsgebied Amersfoort en Stadshart Zwolle aan de orde komen, is uitgebreid met twee nieuwe voorbeelden: de gebiedsontwikkelingen Maasterras Dordrecht en Winkelsteeg Nijmegen. De nieuwe casussen geven extra inzicht in hoe de STOMP-ontwerpmethodiek kan worden toegepast bij duurzame gebiedsontwikkeling. Ook is scherper geworden wat de meerwaarde is van STOMP in het realiseren van autoluwe wijken of stadsdelen.
In het kader van de citydeal ruimte voor lopen ontwikkelde Dennis van Sluijs in opdracht van de Gemeente Amersfoort het handboek ‘De ontwikkeling van het stedelijke loop- en wandelnetwerk’. Dit handboek brengt het loopnetwerk in kaart.
Als eerste heeft Gemeente Amersfoort de hoofdlooproutes van haar stad hiermee in kaart gebracht. De Amersfoortse kaart geeft twee soorten hoofdroutes weer: de stedelijke toegankelijke route (oranje) en de groene route (groen). Volgens het handboek zijn ook zones in kaart gebracht. In deze zones zouden voetgangers overal prettig moeten kunnen lopen. Ten slotte zijn er ook zitbanken geadviseerd op locaties langs looproutes waar een rustplek gewenst is. Ook zijn toiletten in kaart gebracht om zo de toegankelijkheid van de stad te verbeteren.
De zones en routes worden gebruikt bij het prioriteren van maatregelen en het voeren van gesprekken met bewoners. De kaart is bruikbaar voor stedenbouwkundigen, verkeerskundigen en beleidsmakers bij herinrichtingen en ruimtelijke ontwikkelingen. Deze loopkaart draagt bij aan verandering in de verkeersstructuur van Amersfoort om zo actieve mobiliteit te stimuleren. Zo werkt Amersfoort aan een toegankelijke, bereikbare en prettig leefbare stad!
Wil je weten hoe beweegvriendelijk een wijk, buurt of schoolplein is, dan kun je daarvoor de BVO-scan gebruiken. Onder de BVO-scan vallen meerdere scans, zoals de Wijkscan en Schoolpleinscan, die antwoord geven op de vraag of inwoners in hun directe leefomgeving voldoende worden gefaciliteerd en uitgedaagd om te lopen, fietsen, spelen en sporten.
De BVO-scan biedt de mogelijkheid om, samen met andere relevante stakeholders, via een webapplicatie te beoordelen of een omgeving voldoende uitdaagt om te lopen, fietsen, spelen en sporten. Met de scan ga je letterlijk op pad in je eigen leefomgeving. Beoordeel, maak notities of foto’s en bespreek het daarna direct met de andere deelnemers.
De BVO-scan is bedoeld voor professionals die betrokken zijn bij het bevorderen van een gezonde leefstijl en sport- en beweeggedrag en voor wie zich bezighoudt met de openbare ruimte. Denk aan beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening, mobiliteit, wonen, sport, en zorg- en welzijn, of aan stedenbouwkundigen of medewerkers van lokale en provinciale sportbedrijven.
De omgeving speelt een belangrijke rol in de gezondheid van mensen. Om mensen in beweging te brengen, is het creëren van een zogenoemde beweegvriendelijke omgeving essentieel. Dit is een leefomgeving die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt om te bewegen, spelen en te sporten. Deze definitie van een beweegvriendelijke omgeving is nadrukkelijk breder dan alleen de fysieke omgeving en voorzieningen (hardware). Het gaat ook om de activiteiten (software) en de organisatie (orgware). Het BVO-model is ontwikkeld om aan te geven dat een beweegvriendelijke omgeving uit drie elementen bestaat: Hardware, Software en Orgware.
