Ontwerpleidraad Nieuwe Ruimte Gemeente Groningen

De Leidraad Openbare Ruimte is een inspiratiedocument, die een nieuwe blik geeft op de openbare ruimte. Het document is ook een handleiding die de verschillende straten en buurten van de gemeente typeert met bijbehorende ontwerpprincipes en maatregelen. Echter de Leidraad is ook een instrument om samen aan een toekomstbestendige openbare ruimte te werken voor iedereen. Een betoog voor een ideaal proces. Het document laat namelijk zien welke dimensies noodzakelijk zijn voor een kwalitatieve en gewaardeerde openbare ruimte. En dat er tijdens het (ontwerp)proces gezamenlijk afgewogen keuzes worden gemaakt. Zowel op de schaal van de straat, buurt of stad, maar ook in dienst van de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte, een goede bereikbaarheid, klimaatdoelstellingen, etc.

Mobiliteitsvisie Groningen Goed op Weg

Groningen gaat er anders uitzien: meer ruimte voor groen, ontmoeten, fietsers en voetgangers. Dat betekent meer ruimte om te lopen en te fietsen waardoor het veiliger en prettiger wordt. Ruimte voor ontmoeting of spelende kinderen. Ruimte voor groen voor klimaat en biodiversiteit. Kortom meer ruimte voor de mensen die hier wonen en werken. Zodat Groningen een bruisende gemeente blijft met een levendige economie en rijke sociale en culturele leven voor de hele regio waar het goed wonen en werken is. Groningen is de gezondste stad van Nederland en dat willen we blijven.

Waar nu nog de auto leidend is bij het maken van keuzes, wordt de kwaliteit van de openbare ruimte leidend. En juist auto’s nemen letterlijk en figuurlijk veel openbare ruimte in: rijdend en stilstaand. Ten koste van de ruimte voor een fijne en gezonde leefomgeving. In Groningen durfden we al vaker te kiezen om auto’s een stapje terug te laten doen.

U kent de voorbeelden. We winnen op het vlak van een fijne leefomgeving dan ook van andere steden. Met deze visie kiezen we overtuigd voor de volgende stap. Kwaliteit van de openbare ruimte is leidend, niet de ruimte voor de auto.

Mobiliteit is onlosmakelijk verweven met ons dagelijkse bestaan van werken, studeren, winkelen, ontspannen, ontmoeten, cultuur beleven en sporten. Mensen en goederen verplaatsen zich elke dag veelvuldig van, naar en door onze gemeente. We lopen tegen de grenzen van de mobiliteit in onze gemeente aan. Groningen groeit en daarmee ook de mobiliteit. Elke dag gaan er 180.000 mensen de gemeente in en ook weer uit. De komende jaren wordt dit alleen maar meer. Daarom geven we andere vervoersvormen dan de auto de prioriteit.

We zijn niet over één nacht ijs gegaan en hebben met veel partijen gesproken. Fantastisch dat zoveel mensen betrokken zijn en hebben meegedaan in de campagne en Groningen Goed op weg en met alle reacties op de concept visie. Er is de komend jaren veel werk aan de winkel. Het vraagt nauwe samenwerking met collega overheden, bedrijven en instellingen, belangenorganisaties en natuurlijk onze inwoners.

Hoe? Dat leest u in deze mobiliteitsvisie

Model Beweegvriendelijke Omgeving (BVO-model)

De omgeving speelt een belangrijke rol in de gezondheid van mensen. Om mensen in beweging te brengen, is het creëren van een zogenoemde beweegvriendelijke omgeving essentieel. Dit is een leefomgeving die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt om te bewegen, spelen en te sporten. Deze definitie van een beweegvriendelijke omgeving is nadrukkelijk breder dan alleen de fysieke omgeving en voorzieningen (hardware). Het gaat ook om de activiteiten (software) en de organisatie (orgware). Het BVO-model is ontwikkeld om aan te geven dat een beweegvriendelijke omgeving uit drie elementen bestaat: Hardware, Software en Orgware.

Voor meer informatie bezoek het Kenniscentrum Sport & Bewegen

E-book ‘Bouwstenen van de beweegvriendelijke omgeving’

In de aanstaande Omgevingswet staat het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit centraal. Het instrumentarium van de Omgevingswet biedt ons veel kansen om de ambities op gezondheidsbevordering te vertalen naar een beweegvriendelijke omgeving. Een belangrijke vraag die een lokale overheid aan zichzelf moet stellen is dan ook: hoe kunnen we onze leefomgeving zo inrichten, dat onze inwoners verleid worden om meer te lopen, fietsen, spelen en sporten? Het e-book ‘Bouwstenen van de beweegvriendelijke omgeving’ biedt hulp. Dit e-book biedt gemeentelijke beleidsmakers inzicht in de werkzame mechanismen, bouwstenen en ontwerpprincipes van een beweegvriendelijke omgeving. En je leert hoe je deze een plek geeft in het instrumentarium van de Omgevingswet. Maak de stap van visie naar plan!

Voor meer informatie bezoek Kenniscentrum Sport & Bewegen

Lopend Werken

Een weeting (walk your meeting, een vraag mee op pad nemen, een ommetje tijdens werktijd, een walkshop (wandelende workshop) of wandelende brainstorm. Er zijn vele manieren om je werk lopend uit te voeren. De werkgroep Lopend Werken brengt dit bij werkend Nederland onder de aandacht. 

Infographic Verleiden om te Lopen

Er is toenemend aandacht voor het belang van beweging en buiten. Over heel het land zijn er verschillende initiatieven die lopen stimuleren en verleiden om te lopen. Een overzicht van deze initiatieven faciliteert beleidsmedewerkers bij de zoektocht naar het meest passende initiatief voor de betreffende gemeente of organisatie. In samenwerking met de deelnemende partijen van de City Deal Ruimte voor Lopen maken we bekende initiatieven inzichtelijk. Heb jij een initiatief dat hier ook bij hoort? Laat je horen!

Lopen, groen en verdichting

In deze werkgroep ontwikkelen de verschillende organisaties en disciplines gezamenlijk een denkkader dat bijdraagt aan het realiseren van meer loopvriendelijke en groene steden. Het denkkader bestaat uit basisprincipes en voorwaardelijke condities die voortkomen uit goede (nationale en internationale) voorbeelden.

Schaalniveaus:

  1. Gebiedsgericht/projectniveau
  2. Onderhoud/straatniveau

Lopen en OV

In deze werkgroep ontwikkelen en toetsen de deelnemende gemeenten en organisaties vernieuwende initiatieven. Dit doet de werkgroep met:

  • Nieuwe ideeën/oplossingen toetsen in pilotgemeenten om generaliseerbare resultaten te delen met andere gemeenten.
  • Data verzamelen over loopstromen en effecten van experimenten en pilots.
  • Beelden en inspirerende voorbeelden creëren (zoals illustraties) om te verspreiden.

De positie van de voetganger rondom het OV verbeteren middels innoveren, experimenteren, ontwikkelen en andere steden inspireren. 

Onderwerp van onderzoek betreft voornamelijk de herkomst-bestemming van voetgangers die zich verplaatsen van en naar (NS) stations en eventueel andere OV-knooppunten. We zoomen daarbij in op randvoorwaarden (gericht op oplossen van “dissatisfiers”: wat moet geregeld zijn bijv . Veiligheid) en doelen (“satisfiers” wat kan extra bijdragen aan lopen: bijvoorbeeld het streven naar een groene, mooie route waar van alles te beleven is)

Schaalniveaus:

  1. Gebiedsgericht/projectniveau
  2. Onderhoud/straatniveau

Voetganger eerst! (omgekeerd ontwerp)

Door de voetganger centraal en voorop te stellen bij gebiedsontwikkeling en op project- en straatniveau realiseer je loopvriendelijke gebieden die uitnodigen tot lopen. En deze gebieden groeien op termijn uit tot de ideale voetgangersstad.

Schaalniveaus:

  1. BO MIRT gebiedsagenda’s
  2. Omgevingsvisie
  3. Gebiedsgericht/projectniveau
  4. Onderhoud/straatniveau

Obstakels op voetpaden: doe er wat aan!

Hoe komt het toch dat voetpaden zo vaak vol staan met allerlei zaken die daar niet horen of er misschien wel horen, maar waar te weinig ruimte voor is gereserveerd? De aanwezigheid van obstakels maakt lopen vaak niet prettig, soms gevaarlijk of zelfs onmogelijk. Maar op een goede manier geplaatst, kunnen objecten ook juist een positieve bijdrage leveren aan een loopvriendelijke omgeving. Het is dus zaak hier slim mee om te gaan.

Wil je ook aan de slag om looproutes obstakelvrij te maken en te houden? Deze flyer biedt een analyse van de problematiek en concrete oplossingsrichtingen. Wil je meer weten, download dan het volledige rapport (zie ook https://ruimtevoorlopen.nl/kennisitem/obstakels-op-voetpaden/). Het is gebaseerd op onderzoek dat bestaat uit literatuurstudie, interviews en een enquête.

De publicatie is ook te vinden op https://www.fietsberaad.nl/Kennisbank/Flyer-Obstakels-op-voetpaden

Exploring the Pedestrians Realm

Dit proefschrift van Rob Methorst biedt inzicht in wat er bekend is over voetgangers, wandelen en verblijven in de openbare ruimte, en over effectief en eerlijk beleid om de omstandigheden in dit opzicht te bestendigen en te verbeteren. Het  is bedoeld als krachtige informatie voor beleidsvorming ter verbetering van de voetgangers-, wandel- en verblijfsomstandigheden als bron van rijkdom en welzijn. Het proefschrift behandelt ten eerste de aanpak van het onderzoek met betrekking tot de vier onderzoeksvragen (methodologie). Vervolgens worden in vier hoofdstukken de onderzoeksresultaten gepresenteerd: relevante conceptuele modellen om het voetgangerssysteem in beeld te brengen, eisen aan voorzieningen en condities voor voetgangers, de status quo van het wandel- en verblijfssysteem, en hoe beleid voor verbeteringen in gang kan worden gezet. Het proefschrift wordt afgesloten met een hoofdstuk met conclusies en discussie. Belangrijke achtergrondinformatie is vastgelegd in twaalf bijlagen, waarvan de laatste twee bijlagen artikelen bevatten die in wetenschappelijke tijdschriften zijn gepubliceerd.

Het volledige document is te downloaden vanaf de websites van de TU Delft en MENSENSTRAAT

De coverillustratie van het proefschrift is gemaakt door: Brand Matters Creatives en Paulien van de Kamp

Obstakels op voetpaden

obstakels op voetpaden

Voetpaden worden niet alleen gebruikt om op te kunnen lopen, maar ook voor allerlei andere zaken die ergens een plek moeten krijgen in de openbare ruimte. Denk aan vaste objecten zoals lantaarnpalen, verkeersborden en bankjes, maar ook aan losse objecten zoals geparkeerde fietsen, terrasstoelen en containers. Dit gaat ten koste van de ruimte op voetpaden die bedoeld is voor voetgangers om te kunnen lopen. Zeker op plekken waar de ruimte toch al beperkt is, geeft dit problemen. Te krappe of te volle voetpaden kunnen leiden tot ongevallen en kunnen ervoor zorgen dat looproutes voor bepaalde groepen mensen volledig onbruikbaar worden. Daarnaast kunnen obstakels irritatie opwekken en het loopplezier verminderen. CROW heeft daarom aan Molster Stedenbouw gevraagd om de problematiek rond obstakels op voetpaden te verkennen. Hoe groot is het probleem eigenlijk? Welke obstakels zijn de grootste boosdoener? Wie heeft er voornamelijk last van en wat zijn de gevolgen? En vooral: wat kunnen gemeenten doen om de ruimte voor voetgangers voldoende vrij te maken en te houden van objecten, zodat de aanwezigheid van (noodzakelijke) objecten niet ten koste gaat van de veiligheid, de toegankelijkheid, het comfort en de aantrekkelijkheid van looproutes. In deze publicatie wordt uitgebreid ingegaan op deze vragen.

De publicatie is te vinden op https://www.fietsberaad.nl/Kennisbank/CROW-publicatie-Obstakels-op-voetpaden

>