Goed nieuws voor wandelaars in Fryslân: de provincie stelt ruim € 1,5 miljoen beschikbaar voor een nieuwe boerenland- en kerkenpadenregeling. Daarmee komt er weer perspectief voor historische wandelroutes die de afgelopen jaren zijn verdwenen, afgesloten of in verval zijn geraakt. Recreatieschap Marrekrite gaat de regeling verder uitwerken.
Meer ruimte om te lopen door het Friese landschap
Boerenland- en kerkenpaden bieden wandelaars de mogelijkheid om plekken te bereiken die via gewone wegen vaak niet toegankelijk zijn. Ze lopen bijvoorbeeld over boerenland en verbinden dorpen, kerken en het omliggende landschap met elkaar.
Juist deze paden maken het mogelijk om Fryslân op een andere manier te voet te beleven. Ze vergroten het netwerk van aantrekkelijke wandelroutes en dragen bij aan meer mogelijkheden om dichtbij huis te wandelen.
Een eerdere inventarisatie liet zien dat er in Fryslân potentieel tot ongeveer 240 kilometer aan boerenland- en kerkenpaden beschikbaar kan zijn. Een deel daarvan is in de loop van de tijd afgesloten of in verval geraakt.
Van provinciale motie naar nieuwe regeling
De ChristenUnie Fryslân zette de boerenland- en kerkenpaden in november 2025 opnieuw op de provinciale agenda. De partij vroeg de provincie om samen met gemeenten, boeren en Recreatieschap Marrekrite te werken aan een structurele regeling voor herstel, beheer en vergoeding.
Daarbij werd niet alleen gewezen op de cultuurhistorische waarde van de paden, maar ook op het belang voor recreatie, gezondheid en leefbaarheid. Meer aantrekkelijke wandelroutes nodigen mensen uit om te lopen en maken het makkelijker om het landschap en de omgeving te voet te ontdekken.
Provinciale Staten heeft inmiddels besloten voor de komende vijf jaar € 1.537.500 beschikbaar te stellen voor een nieuwe regeling.
Marrekrite werkt regeling verder uit
Nu de financiering beschikbaar is, kan de regeling verder worden vormgegeven. Recreatieschap Marrekrite neemt hierin het voortouw en stelt een kwartiermaker aan. Die gaat de komende maanden aan de slag met onder meer de juridische en organisatorische aspecten.
Als alles volgens planning verloopt, kunnen in 2027 nieuwe contracten met boeren worden afgesloten. Een belangrijk uitgangspunt is dat nieuwe boerenland- en kerkenpaden worden geïnitieerd vanuit lokale gemeenschappen en wandelorganisaties. Zo kunnen routes ontstaan die aansluiten bij lokale wensen en bestaande wandelnetwerken.
Wandelen combineren met natuur en landschap
De afgelopen periode is ook onderzocht of boerenlandpaden kunnen worden gekoppeld aan bestaande regelingen binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) en het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).
Nu er provinciale basisfinanciering is, wordt verder gekeken of aan de wandelpaden bijvoorbeeld landschapselementen of andere ecosysteemdiensten kunnen worden toegevoegd. Daarmee kan een boerenlandpad niet alleen bijdragen aan meer ruimte om te lopen, maar ook aan de kwaliteit van natuur en landschap.
Langjarige afspraken blijven belangrijk
Wandelplatform Fryslân is blij dat de provincie geld beschikbaar stelt voor een nieuwe regeling. Wel blijft de looptijd van vijf jaar een aandachtspunt.
Voor een duurzaam netwerk van boerenlandpaden zijn langjarige afspraken met grondeigenaren belangrijk. Boeren moeten erop kunnen vertrouwen dat afspraken over beheer, vergoedingen en aansprakelijkheid goed geregeld zijn. Tegelijk hebben wandelaars er baat bij dat routes niet na enkele jaren weer verdwijnen.
Wandelplatform Fryslân gaat daarom met de provincie in gesprek over de vraag hoe binnen de beschikbare middelen voldoende continuïteit kan worden geboden.
Met de nieuwe regeling wordt in ieder geval een belangrijke stap gezet naar meer aantrekkelijke, veilige en bijzondere mogelijkheden om te lopen door het Friese landschap.
Foto: parelprojecten.nl