Steeds meer gemeenten zetten concrete stappen om hun straten en wijken voetgangersvriendelijker te maken. Maar hoe zorg je ervoor dat ambities voor lopen niet alleen op papier blijven staan, maar ook daadwerkelijk zichtbaar worden in de openbare ruimte? Tijdens het Nationaal Voetgangerscongres op 1 oktober 2026 in Eindhoven deelden verschillende voortrekkers hun ervaringen. De belangrijkste les: succesvol loopbeleid vraagt om vasthoudendheid, samenwerking en het slim benutten van kansen.
Tijdens de negende editie van het Nationaal Voetgangerscongres kwamen professionals uit het hele land samen om kennis en ervaringen uit te wisselen. Met een groot aantal sessies en walkshops stond het congres in het teken van het verbeteren van de positie van voetgangers.
Tijdens een panelgesprek vertelden vertegenwoordigers van verschillende gemeenten hoe zij erin slagen om plannen om te zetten in concrete verbeteringen op straat.
Utrecht: vasthouden en beheerders vroeg betrekken
Birgit Cannegieter, coördinator Voetgangersaanpak bij de gemeente Utrecht, benadrukte het belang van vasthoudendheid. Wanneer een voorstel niet mogelijk lijkt, is het volgens haar belangrijk om door te vragen en samen te onderzoeken welke oplossingen er wél zijn.
Ook wees zij op het belang van samenwerking met de mensen die verantwoordelijk zijn voor het beheer van de openbare ruimte. Door beheerders al vroeg bij het ontwerpproces te betrekken, wordt duidelijk of een oplossing ook op de lange termijn goed te onderhouden is en welke kosten daarbij komen kijken.
Daarnaast kan een eigen budget voor voetgangersmaatregelen helpen om plannen sneller tot uitvoering te brengen en lopen een stevigere positie binnen het gemeentelijk beleid te geven.
Nijmegen: aansluiten bij bestaande ontwikkelingen
In Nijmegen kiest de gemeente ervoor om loopbeleid zoveel mogelijk te verbinden aan projecten die al in uitvoering zijn.
Stijn Altena, beleidsmedewerker Mobiliteit bij de gemeente Nijmegen, vertelde hoe de herontwikkeling van de wijk Neerbosch-Noord kansen biedt om de openbare ruimte voetgangersvriendelijker in te richten.
Door verbeteringen voor voetgangers te combineren met de vernieuwing van woningen en de openbare ruimte, kunnen verschillende opgaven tegelijkertijd worden aangepakt.
Ook het betrekken van bestuurders speelt daarbij een belangrijke rol. Zo nam de gemeente het college van burgemeester en wethouders mee de wijk in om ter plekke te laten zien welke mogelijkheden er liggen.
Zijn advies aan andere gemeenten is om niet te blijven hangen in uitgebreide beleidsstukken, maar te werken met een concrete uitvoeringsagenda met een overzichtelijke looptijd, bijvoorbeeld drie jaar.
Meer aandacht voor lopen, maar ook nieuwe uitdagingen
De aandacht voor voetgangers groeit. Steeds meer gemeenten werken aan loopbeleid en ook onder professionals en belangenorganisaties neemt het enthousiasme toe.
Tegelijkertijd blijven er uitdagingen bestaan. Geparkeerde auto’s op trottoirs, fietsers in voetgangersgebieden en andere obstakels kunnen de toegankelijkheid en veiligheid van looproutes beperken.
Het verbeteren van de positie van voetgangers vraagt daarom niet alleen om nieuwe plannen en herinrichting, maar ook om blijvende aandacht voor beheer, onderhoud en handhaving.
Van beleid naar zichtbare verbeteringen
De ervaringen uit Utrecht en Nijmegen laten zien dat de uitvoering van loopbeleid niet altijd vraagt om grote, zelfstandige projecten. Juist door aan te sluiten bij bestaande ontwikkelingen, verschillende afdelingen samen te brengen en concrete doelen te stellen, kunnen gemeenten belangrijke stappen zetten.
Daarbij spelen gemotiveerde professionals een sleutelrol. Zij herkennen kansen, brengen partijen bij elkaar en zorgen ervoor dat de belangen van voetgangers worden meegenomen in bredere ruimtelijke en mobiliteitsopgaven.
De belangrijkste boodschap van het Nationaal Voetgangerscongres is dan ook helder: wacht niet op het perfecte moment, maar benut de mogelijkheden die er al zijn. Zo worden ambities voor lopen stap voor stap omgezet in een toegankelijke, veilige en aantrekkelijke openbare ruimte.
Meer lezen?
Derk van der Laan schreef voor onze partner Wandelnet een terugblik op het Nationaal Voetgangerscongres, waarin hij laat zien hoe enthousiaste voortrekkers bijdragen aan de uitvoering van voetgangersvriendelijke plannen.
Lees het volledige artikel ‘Lopersvriendelijke plannen nu in uitvoering’ op de website van Wandelnet:https://www.wandelnet.nl/nieuwsbericht/2026/10/29/lopersvriendelijke-plannen-nu-in-uitvoering