Hoe maak je van lopen een vanzelfsprekend onderdeel van stedelijk beleid? Arnhem geeft daar een concreet antwoord op met het nieuwe loopbeleid én een uitvoeringsagenda met 22 maatregelen, planning en budget. Daarmee kiest de stad nadrukkelijk voor een aanpak waarin lopen niet losstaat van andere opgaven, maar juist verbonden wordt aan gezondheid, openbare ruimte, bereikbaarheid en leefbaarheid.

Van mobiliteitsplan naar loopbeleid

De basis voor het Arnhemse loopbeleid werd gelegd in het Duurzaam Mobiliteitsplan. Daarna volgde een uitgebreid traject waarin verschillende beleidsvelden, organisaties en belangengroepen werden betrokken.

Annemieke Molster, bestuursadviseur mobiliteit bij de gemeente Arnhem, dacht na over wat de gemeente kan doen om van Arnhem een echte loopstad te maken: “1000 ideeën borrelen op, maar wat is het hardste nodig? Wat is de samenhang tussen alle maatregelen? Hoe wordt het een sterk verhaal dat doelen van allerlei verschillende beleidsvelden samenbrengt en tegelijk verankerd is in het vorig jaar vastgestelde Duurzaam Mobiliteitsplan?”

Juist die zoektocht naar samenhang maakt de Arnhemse aanpak interessant. Het loopbeleid raakt namelijk aan veel meer dan alleen mobiliteit. In het document worden ook gezondheid, klimaat, sociale cohesie, recreatie en toegankelijkheid expliciet genoemd. Die brede aanpak zie je ook terug in de partijen die betrokken waren bij de totstandkoming. Van Wandelnet tot het Arnhems Platform voor Chronisch zieken en Gehandicapten, van ondernemersorganisaties tot het sportbedrijf.

Een loopvriendelijke stad vraagt om detailniveau

Sterk aan het Arnhemse beleid is dat het niet blijft hangen in algemene ambities. Het document benoemt heel concreet waar voetgangers in de stad tegenaan lopen. Zo wordt beschreven dat grote wegen barrières vormen tussen buurten, dat goede oversteekplaatsen ontbreken en dat voetpaden regelmatig te smal zijn of worden geblokkeerd door obstakels. Ook sociale veiligheid wordt expliciet genoemd als reden waarom mensen soms liever niet lopen.

Een veelzeggende quote van een voetganger op het fietspad van station Arnhem Zuid richting werkgebied Gelderse Poort luidt: “Dan moet je eerst naar beneden en dan weer naar boven en dan een drukke weg oversteken en dan denk je: laat maar.” Juist dat soort dagelijkse ervaringen maken duidelijk waarom goed loopbeleid belangrijk is. Een wandelvriendelijke stad ontstaat niet vanzelf. Het zit vaak in relatief kleine ontwerpkeuzes die bepalen of lopen prettig, logisch en veilig voelt.

22 maatregelen met planning en budget

Om van visie naar uitvoering te komen, bevat de uitvoeringsagenda 22 acties, uitgewerkt langs 3 paden:

• Pad 1: loopvriendelijke inrichting van de stad;
• Pad 2: stimuleren van een loopcultuur;
• Pad 3: lopende organisatie.

Sommige maatregelen bouwen voort op bestaand mobiliteitsbeleid, andere komen juist voort uit sport, recreatie of aangenomen moties.

Opvallend is hoeveel aandacht Arnhem besteedt aan kennisontwikkeling en monitoring. Arnhem wil onder meer voetgangers tellen op hoofdlooproutes, recreatieve wandelstromen monitoren en beter inzicht krijgen in valongevallen. Daarnaast werkt de gemeente aan een Arnhemse Ontwerpwijzer Beweegvriendelijke Openbare Ruimte. Die moet ontwerpers helpen om lopen en verblijf een logischere plek te geven in zowel bestaande wijken als nieuwe gebiedsontwikkelingen.

Arnhem laat zien hoe integraal loopbeleid eruitziet

Het Arnhemse loopbeleid sluit nadrukkelijk aan op landelijke ontwikkelingen zoals het Nationaal Masterplan Lopen en de City Deal Ruimte voor Lopen. De gemeente noemt lopen daarin niet alleen een vorm van mobiliteit, maar ook een manier om de stad gezonder, inclusiever en prettiger te maken.

Het volledige loopbeleid van Arnhem is hier te lezen.

Steeds meer gemeenten werken aan specifiek loopbeleid, maar Arnhem laat zien hoe je dat ook echt kunt verankeren in uitvoering, monitoring en ontwerp. Juist die stap van ambitie naar concrete maatregelen staat centraal in het Nationaal Masterplan Lopen. Niet alleen nadenken over lopen, maar het structureel meenemen in keuzes over openbare ruimte, mobiliteit en leefbaarheid.