Hoe zorgen we ervoor dat meer kinderen lopend of fietsend naar school gaan? Het beste antwoord op die vraag krijg je door het aan kinderen zelf te vragen. Waarom lopen of fietsen zij nu niet? Wat houdt hen tegen? En wat zou hen helpen om wél vaker zo naar school te gaan? De City Deals Ruimte voor Lopen en Fietsen voor Iedereen gaan met dit vraagstuk aan de slag. Daarbij krijgen ze hulp van zes basisschoolklassen uit het hele land.

“Jullie gaan vandaag een probleem oplossen waar al meer dan duizend volwassenen over hebben nagedacht – en nog steeds geen oplossing voor hebben gevonden,” zegt Bas Warmerdam van ConsultingKids op vrijdagochtend om half negen tegen groep acht van de Haagse basisschool Jeroen. De kinderen kijken hem eerst nog argwanend aan. “Vandaag gaan we samen bedenken hoe we ervoor kunnen zorgen dat kinderen vaker lopend of fietsend naar school gaan.”

Bas leert de kinderen van groep 8 in razend tempo hoe ze een probleem kunnen aanpakken. Door te ja-ennen: een idee van een ander niet afremmen, maar er juist iets aan toevoegen. Door vanuit een ander perspectief naar een probleem te kijken – wie zou jij willen zijn voor één dag, en welke oplossing zou diegene bedenken? en door scherpe vragen te stellen.

Ze gaan aan de slag met post-its, stiften en zelfs met ongekookte spaghetti, een stukje plakband en een touwtje. Alles wordt uit de kast gehaald om de kinderen op creatieve manieren te laten nadenken over de vragen: hoe kunnen zij er zelf voor zorgen dat ze vaker lopend naar school gaan? Wat hebben ouders nodig en wat moet de gemeente doen? Niets is te gek.

Nog voor het speelkwartier heeft Bas een flinke stapel oplossingen op tafel liggen. “Wel honderd,” telt hij even snel. “Dat is volwassenen nog nooit gelukt!” De kinderen bedenken allerlei manieren om lopen en fietsen leuker te maken: samen afspreken met vrienden, onderweg muziek luisteren. Ouders moeten ook ‘nee’ leren zeggen als kinderen vragen om ze met de auto weg te brengen. Een ander populair idee is om een kleine competitie te organiseren: kinderen belonen die vaak lopend of fietsend naar school gaan.

Naast Basisschool Jeroen bezoekt Bas Warmerdam basisscholen in Arnhem, Zwolle, Maastricht, Rotterdam Leeuwarden en Zwolle met hetzelfde vraagstuk. Hieruit volgt een gezamenlijk advies van de kinderen aan de partners van beide City Deals. Zo kunnen de inzichten van kinderen uit het hele land een stem krijgen in de plannen van de partners.

“Lopen is voor jonge kinderen ontzettend belangrijk,” zegt Piet Stolk vanuit de City Deal Ruimte voor Lopen. “Veel kinderen halen de beweegnorm niet, terwijl vroege beweging helpt om gezonde gewoontes aan te leren, wat zij in hun verdere leven ook kunnen uitdragen naar anderen. Wie gewend is om te lopen, blijft fitter, mobieler en onafhankelijker. Bovendien beweegt een kind vaak samen met zijn ouders, waardoor je een dubbel effect bereikt.

“In Nederland steken we veel geld in fietspaden,” vult Monique Verhoef van de City Deal Fietsen voor Iedereen aan. “Tegelijkertijd is er een grote groep mensen die hier nauwelijks gebruik van kan maken, bijvoorbeeld omdat ze geen fiets hebben of nooit hebben leren fietsen. Dat zie je vaker in kwetsbare wijken. Fietsen gaat niet alleen om praktische mobiliteit; het heeft ook te maken met kansen. Wie kan fietsen, heeft meer toegang tot werk, onderwijs en andere mogelijkheden, terwijl wie niet kan fietsen sneller achterblijft.”

De adviezen van alle basisscholen worden eind maart gepresenteerd aan de City Deal Partners. De kinderen sloten hun ochtend af met een brief vol ideeën, inclusief tekeningen om hun plannen te verduidelijken. En ze gingen naar huis met hun welverdiende diploma: junior consultant!